De gevolgen van een stofexplosie: zo neem je de juiste veiligheidsmaatregelen

In Emmen heeft op 25 november een stofexplosie plaatsgevonden bij een bedrijf dat biomassa verwerkt. De explosie was groot genoeg om twee wanden van het gebouw naar buiten te blazen. Er vielen gelukkig geen slachtoffers, maar stofexplosies kunnen gepaard gaan met mensenlevens, (blijvend) letsel en/of grote schade aan de installatiedelen en omgeving. 

Dit soort stofexplosies komt vaker voor. Vanuit de Arbeidsomstandighedenwet (artikel 3.5a t/m g) ben je verplicht om arbeidsplaatsen, installaties en processen explosieveilig te ontwerpen, en te zorgen voor een veilige uitvoering en bedrijfsvoering. Hoe kun je dit het beste aanpakken?

Hoe ontstaat een stofexplosie?

Een stofexplosie ontstaat wanneer fijne deeltjes van een brandbare in een bepaalde concentratie in de lucht zweven, en vervolgens in aanraking komen met een ontstekingsbron. Dit leidt tot een zeer snelle verbranding, met een mogelijke explosie als gevolg. Door de drukgolf en hitte kan de stofexplosie grote schade veroorzaken. Voor een stofexplosie zijn vijf factoren nodig:

  1. Brandbaar stof (brandstof)
  2. Zuurstof (lucht)
  3. Explosieve concentratie stof in lucht
  4. Ontstekingsbron (vonk, hitte, etc.)
  5. Opsluiting.

Wanneer en waar is er kans op explosieve atmosferen?

Afhankelijk van de substantie of poeder, en in welke omstandigheden deze zich bevinden, zijn er verschillende situaties die een explosieve atmosfeer kunnen veroorzaken. Bijvoorbeeld:

  • De voedingsindustrie, waar gewerkt wordt met onder andere meel, granen, cacao, suiker, veevoer, kruiden, melkpoeder.
  • De maakindustrie, waar wordt gewerkt met onder meer papier, plastics, metaalstof en verfpoeder.

Explosieparameters van brandbare stoffen

Om te bepalen wat de gevaren zijn van bepaalde stoffen, spelen de fysische eigenschappen ook een belangrijke rol. Dat gaat onder meer over de mediaangrootte van de deeltjes, hoe droog of vochtig een poeder is en hoe dik een stoflaag is.

Voordat een explosieveiligheidsonderzoek wordt uitgevoerd, is het noodzakelijk om deze informatie beschikbaar te hebben. Dat geldt ook voor de proces- en omgevingscondities. Een aantal voorbeelden van de fysische eigenschappen:

  • Minimale ontstekingsenergie (MOE), ook wel minimal iginition energie (MIE) genoemd.
  • Minimale ontstekingstemperatuur (MOT), ook wel minimal ignition temperature (MIT) genoemd.
  • Smeultemperatuur, ook wel glimtemperatuur genoemd.
  • Zelfontbrandingstemperatuur
  • Explosiegrenzen
  • Stof materieelgroep.
  • Deeltjesgrootte en deeltjesgrootteverdeling.
  • Geleidbaarheid van het poeder
Download

Alles over ATEX-richtlijnen

In deze whitepaper vind je onder meer alles over de productierichtlijn ATEX 114, de (inter)nationale normen en de vijf meest voorkomende beschermingswijzen tegen ontsteking.

  •  *
    naam@bedrijf.nl
  •  *
  •  *

Laat een risico inventarisatie en evaluatie (RI&E) uitvoeren

Onze ATEX-experts kunnen een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) voor je uitvoeren. Daarmee bepalen we de risico’s van situaties waarin stoffen of poeders met bepaalde eigenschappen zich bevinden. Met hun kennis en ervaring kunnen onze ATEX-experts gerichte, praktische adviezen geven in het kader van explosieveiligheid.

Explosieve atmosfeer beheersbaar maken met explosieveiligheidsdocument

Er zijn 13 ontstekingsbronnen waardoor een explosieve atmosfeer kan ontsteken. Op locatie onderzoeken onze ATEX-experts welke ontstekingsbronnen aanwezig zijn. Om te voorkomen dat een explosieve atmosfeer wordt ontstoken, moeten er technische en/of organisatorische maatregelen worden genomen. Zo maken we deze situaties beheersbaar. De maatregelen worden beschreven in het explosieveiligheidsdocument.

Breng met hulp van Kader de stofexplosie-risico’s bij jouw bedrijf in kaart

Wil je weten wat in jouw bedrijf de risico’s zijn op een stofexplosie? De experts van Kader staan klaar om je hierbij te ondersteunen. We kunnen je helpen bij een enkel vraagstuk, of bij het opstellen van een explosieveiligheidsdocument.

We kunnen ook een volledig adviestraject starten, waarbij we eerst een risico-inventarisatie doen van de huidige situatie(s) en suggesties geven voor verbeteringen. Pas wanneer de situaties beheersbaar zijn, wordt het explosieveiligheidsdocument opgesteld en volledig gemaakt.

ATEX productierichtlijn 2014/34/EU

Daarnaast kunnen we je ook voorzien van advies in een ontwerpfase, bijvoorbeeld op het gebied van de ATEX productrichtlijn  ( ATEX 114) voor processen of machines die moeten voldoen aan de conformiteit volgens de Europese wetgeving.

Personeel opleiden op ATEX-gebied

Je personeel opleiden op het gebied van ATEX? Dat kan van één eenvoudige ATEX awareness basis training tot een volledige ATEX masterclass met eventuele TUV-certificering.

Bekijk ons overzicht van ATEX-opleidingen of neem gerust contact op voor vragen of een vrijblijvende offerte.

Vraag een offerte aan

Voldoe aan de ATEX-richtlijnen

Wij helpen je graag

Wij helpen je graag bij het voldoen aan de ATEX-richtlijnen. In welke fase je ook zit: onze experts staan voor je klaar.

Offerte aanvragen